Armonik Minörü Akor Üzerinde Sınama
Yedinci derecenin yükseltilmesi yalnız dizi rengini değil, beşinci derece akorunun yapısını da değiştirir. La doğal minörde Mi–Sol–Si sesleri minör bir akor oluştururken, Sol diyez kullanıldığında Mi–Sol diyez–Si majör akoru elde edilir. Sol diyez, La’ya yarım ses uzaklıkta olduğu için eksene daha belirgin bir yöneliş kurar. İlgili ders programının kapsamını seviyeye uygun müzik eğitimi sayfasında inceleyebilirsiniz.
- La minör–Re minör–Mi minör–La minör yürüyüşünü çalıp bitişi tarif edin.
- İkinci denemede yalnız Mi minörü Mi majörle değiştirin ve Sol diyezden La’ya hareketi dinleyin.
- Bas çizgisini sabit tutarak iki sürümün üst seslerini ayrı ayrı söyleyin.
- Melodide Fa ile Sol diyez arasındaki geniş aralığı işaretleyip farklı yönlerde nasıl duyulduğunu sınayın.
Bu karşılaştırma, armonik minörün neden armoni gereksinimiyle ilişkili olduğunu doğrudan gösterir. Ancak bir eserde yükseltilmiş yedinci derecenin bulunması, melodinin her yerde aynı dizi kalıbıyla ilerleyeceği anlamına gelmez. Besteci veya icracı, melodik akışta doğal ya da melodik minör seslerine dönebilir. Analizde akor işlevi ile o anda kullanılan melodi seslerini ayrı satırlarda göstermek, tek bir etiketle bütün pasajı açıklama hatasını önler. Benzer soruyu ele alan yazı: Müzikte Dizi Nedir? Temel Dizi Türleri Nelerdir?
Armonik minörde yedinci derecenin işlevi
Armonik minör, doğal minörün yedinci derecesinin yarım ses yükseltilmesiyle yazılır. La armonik minörde Sol yerine Sol♯ kullanılır: La–Si–Do–Re–Mi–Fa–Sol♯–La. Bu değişiklik, Mi–Sol♯–Si üçlüsünü majör dominant akora; Mi–Sol♯–Si–Re yapısını E7 akoruna dönüştürür. Sol♯ sesinin La’ya yarım sesle yönelmesi tonal çekimi belirginleştirir.
Altıncı derece Fa ile yükseltilmiş yedinci derece Sol♯ arasında artık ikili bulunur. Bu aralık melodik çizgide dikkatle ele alınabilir; besteci veya icracı bağlama göre melodik minör derecelerini, farklı yönelişleri ya da üsluba özgü kalıpları seçebilir. Dolayısıyla armonik minör, her melodinin baştan sona değişmeden izlemesi gereken tek sıra değildir. Benzer soruyu ele alan yazı: Müzikte Ton Nedir? Ton Kavramı Nasıl Anlaşılır?
- A minörde Am–Dm–Em–Am ve Am–Dm–E7–Am kadanslarını ayrı yazın.
- İlkinde Sol, ikincisinde Sol♯ içeren dominantı kaydedip niteliğini karşılaştırın.
- Yükseltilmiş yedinci derecenin akor içinde mi, melodide mi bulunduğunu not edin.
Bu kontrol, dizinin adını egzotik veya dramatik gibi öznel etiketlerden çok aralık yapısı ve armonik görev üzerinden açıklamayı sağlar.
Re minörde A7 akorundaki Do♯ sesini bulun ve Re’ye çözülmesini yazın. Aynı dizinin doğal biçimindeki Do ile karşılaştırma, yükseltilmiş yedincinin ezberlenen işaretten çok dominant işleviyle ilişkisini gösterir.