Minör Dizi Nedir? Minör Dizi Formülü ve Örnekleri

Doğal minör diziyi doğru nota adlarıyla kurmak

Doğal minör dizi, başlangıç notasından itibaren tam ses, yarım ses, tam ses, tam ses, yarım ses, tam ses ve tam ses aralıklarıyla kurulur. Bu sıra yalnızca tuşlara bakılarak değil, ardışık iki nota arasındaki uzaklık kontrol edilerek uygulanmalıdır. La doğal minör dizisi bu yapının sade bir örneğidir: La, Si, Do, Re, Mi, Fa, Sol ve La. Dizide diyez ya da bemol bulunmaz. Uygulamalı ders seçenekleri Foni Sanat müzik programları sayfasında açıklanır.

Mi notasından aynı aralık dizisi izlendiğinde ikinci nota Fa değil, Fa diyez olur. Doğru yazım Mi, Fa diyez, Sol, La, Si, Do, Re ve Mi şeklindedir. Re doğal minörde ise altıncı derece Si bemoldür; sıra Re, Mi, Fa, Sol, La, Si bemol, Do ve Re olarak yazılır. Türkçe yazımda değiştirici işaret, nota adından ayrı bir sözcük olarak belirtilir. İlgili pratik ayrıntılar: Müzikte Dizi Nedir? Temel Dizi Türleri Nelerdir?

• Önce her basamağın harf adını sırayla yazın.
• Sonra tam ve yarım ses düzenini diyez ya da bemolle tamamlayın.
• Başlangıç notasının oktavdaki tekrarını sona ekleyin.
• Son kontrolü bir klavye şeması veya güvenilir nota tablosuyla yapın.

Doğal, armonik ve melodik minör aynı yapı değildir. Armonik minörde yedinci derece yükseltilir; melodik minörün çıkıcı ve inici kullanımı geleneğe göre ayrıca incelenir. Bu yüzden bir örneği adlandırırken yalnızca “minör” demek yerine kullanılan türü açıkça yazmak, aralıkların ve değiştirici işaretlerin karışmasını önler. İlgili pratik ayrıntılar: Majör Dizi Nedir? Majör Dizi Formülü ve Örnekleri.

Minör dizi formülünü harf sırası üzerinden kurmak

Doğal minör dizinin adım düzeni T–Y–T–T–Y–T–T biçimindedir. Formülü yalnız piyano tuşlarını sayarak uygulamak, aynı harfi iki kez kullanma gibi yazım hatalarına yol açabilir. Önce kökten başlayarak yedi farklı nota harfi sıralanır; diyez ve bemoller daha sonra aralıkları düzeltmek için eklenir. Re minörde iskelet Re–Mi–Fa–Sol–La–Si–Do–Re olur ve altıncı derece Si♭ olarak düzenlenir.

Üç aşamalı yazım denetimi

1. Her dereceye farklı bir harf adı verin.
2. İkinci–üçüncü ve beşinci–altıncı dereceler arasındaki yarım sesleri doğrulayın.
3. Kök, üçüncü ve beşinci derecelerden minör eksen akorunu kurun.

Mi minör örneğinde Fa♯ kullanılır; çünkü Mi–Fa aralığı yarım ses kalırsa doğal minör formülü bozulur. Diziyi yazdıktan sonra Em akorunu ve doğal minördeki Bm–Em dönüşünü dinleyin; B veya B7–Em için Re♯ ile yükseltilmiş yedinci derece kullanıldığını ayrıca işaretleyin. Armonik veya melodik minör anlatılacaksa yükseltilen dereceler ayrıca işaretlenmeli; üç biçim tek ve değişmez bir sıra gibi sunulmamalıdır.