Bir Majör Diziden Derece Akorlarını Çıkarma
Akorların tonalite içindeki yerini görmek için majör dizinin her derecesi üzerine birer üçlü kurabilirsiniz. Yöntem, seçilen kökten başlayıp dizide birer nota atlayarak üçüncü ve beşinci sesleri almaktır. Do majör dizisinde değiştirici bulunmadığı için ilk örnek kolayca denetlenir: Do–Mi–Sol, Re–Fa–La, Mi–Sol–Si, Fa–La–Do, Sol–Si–Re, La–Do–Mi ve Si–Re–Fa. İlgili ders programının kapsamını seviyeye uygun müzik eğitimi sayfasında inceleyebilirsiniz.
- Her üçlünün seslerini küçükten büyüğe dizip kökü en alta yerleştirin.
- Kök ile üçüncü arasındaki mesafeye göre majör ya da minör niteliğini belirleyin.
- Si–Re–Fa yapısındaki iki küçük üçlü aralığını görerek eksilmiş akoru ayırın.
- Sonucu I, ii, iii, IV, V, vi ve vii° biçiminde derece işaretleriyle yazın.
Büyük Romen rakamı majör, küçük rakam minör üçlüyü gösterir; eksilmiş yapı ayrıca daire işareti alır. Çıkarımı Sol majöre taşıyarak yöntemi sınayın. Bu kez donanımdaki Fa diyez bütün ilgili akorlarda korunmalıdır: Sol–Si–Re ile I, Re–Fa diyez–La ile V ve Fa diyez–La–Do ile vii° elde edilir. Bir seste yanlışlık varsa önce akor formülünü değil, ana dizinin doğru yazılıp yazılmadığını kontrol edin. Böylece akor listesi ezberlenmiş adlardan değil, aynı tonal malzemeden türetilmiş ve başka köklere aktarılabilir bir sistemden oluşur. İlgili pratik ayrıntılar: Müzikte Ton Nedir? Ton Kavramı Nasıl Anlaşılır?
Akoru doğru harflerle yazma ve çevrimleri ayırma
Akor, aynı anda ya da armonik bütünlük içinde duyulan seslerin birleşimidir. Temel üçlüler, bir dizi içindeki her iki dereceden bir ses alınarak kurulabilir. Do majör dizisinde Do–Mi–Sol bir C majör, Re–Fa–La ise D minör üçlüsüdür. Harf sırasını korumak önemlidir; Mi yerine Fa♭ yazmak piyanoda aynı tuşa denk gelse bile akorun derece yapısını yanlış anlatabilir. Benzer soruyu ele alan yazı: Doğal Minör Dizi Nedir? Nasıl Oluşturulur?
Kök konumu ile çevrim akorun seslerini değiştirmez, yalnız bas notasını ve yerleşimi değiştirir. C–E–G kök konumu, E–G–C birinci çevrim, G–C–E ikinci çevrimdir. Sembol yazarken çevrim gerekiyorsa C/E veya C/G gibi eğik çizgili bas gösterimi kullanılabilir.
- Önce kökü ve akor niteliğini belirleyin.
- Üçlü aralıklarla doğru harfleri sıralayın.
- Sesleri yarım ses hesabıyla doğrulayın.
- Bas değişiyorsa çevrimi ayrıca adlandırın.
Bir ilerlemede ortak sesleri yerinde tutup diğer sesleri en yakın komşuya taşımak, akor şekli ezberinden farklı olarak ses yürütmeyi görünür kılar. Çalışma sayfasında sembol, notalar, bas ve çevrim ayrı sütunlarda tutulabilir.