Bir Nota Kümesini Dizi Olarak Sınıflandırma Testi
Yan yana yazılmış her nota grubu dizi değildir. Sınıflandırma için seslerin düzenli bir sıra oluşturup oluşturmadığına, hangi sesi merkez aldığına ve aralık düzeninin oktav boyunca nasıl sürdüğüne bakılır. Örneğin Do–Re–Mi–Sol–La kümesi Do majör pentatonik olarak okunabilir. Do–Mi–Sol ise aynı şekilde sıralansa bile üçlü aralıklarla kurulmuş bir akor ya da arpej malzemesidir; eksiksiz bir majör dizi sayılmaz. Ders hedefinizi planlarken Kadıköy’de müzik kursu seçenekleri programını başlangıç noktası olarak kullanabilirsiniz.
- Başlangıç ve bitiş sesinin olası ekseni gösterip göstermediğini belirleyin.
- Komşu notalar arasındaki tam ve yarım sesleri sırayla yazın.
- Ses sayısını not edin, fakat kararı yalnızca bu sayıya dayandırmayın.
- Notalar aynı anda duyulduğunda akor, art arda duyulduğunda arpej işlevi taşıyıp taşımadığını sınayın.
İkinci bir kontrol için Do’dan sonraki Do’ya kadar bütün yarım sesleri yazın: Do–Do diyez–Re–Re diyez–Mi–Fa–Fa diyez–Sol–Sol diyez–La–La diyez–Si–Do. Bu, kromatik dizidir; yedi sesli diyatonik dizilerle aynı aralık planına sahip değildir. Buna karşılık Sol–La–Si–Do–Re–Mi–Fa diyez–Sol dizisinde yedi farklı nota harfi ve belirli tam–yarım ses düzeni bulunur. Bir kümeyi adlandırmadan önce eksen, sıralama, oktav kapanışı ve aralık örüntüsünü birlikte göstermek, dizi ile akor sesleri arasındaki karışıklığı azaltır. Tamamlayıcı rehber: Müzikte Ton Nedir? Ton Kavramı Nasıl Anlaşılır?
Dizi türünü nota sayısından fazlasıyla tanımak
Dizi, seslerin çoğunlukla bir oktav içinde belirli sırayla düzenlenmesidir; fakat dizi adını belirleyen yalnız nota sayısı değildir. Majör ve doğal minör yedi farklı derece kullanırken aralık sıraları değişir. Pentatonik diziler beş sesli olabilir, kromatik dizi ise on iki yarım sesin tamamını içerir. Modlar da aynı nota kümesini farklı merkez ve derece ilişkileriyle düzenleyebilir. Çalışma planını genişleten içerik: Müzik Teorisine Nereden Başlanır? Yeni Başlayanlar İçin Temel Rehber.
- Ses kümesi: Hangi notaların bulunduğunu gösterir.
- Adım düzeni: Komşu dereceler arasındaki tam ve yarım sesleri açıklar.
- Merkez: Dizinin hangi seste eksen hissi kurduğunu belirtir.
- Kullanım: Melodi ve akorların bu malzemeyi nasıl işlediğini gösterir.
C majör ile A doğal minörü yazıp notaların aynı olduğunu gözleyin; ardından her diziyi kendi eksen akoru üzerinde çalın. Sonra C majör pentatonikten Fa ve Si seslerinin çıkarıldığını not edin. Bu üç örnek, ortak notalar bulunsa bile dizi adı ve müzikal işlevin değişebileceğini gösterir. Bir diziyi tanımlarken kök, aralık formülü, değiştiriciler ve örnek akor birlikte verilmelidir.