FONİ SANAT · TELLİ ÇALGILAR

Kadıköy Bağlama Kursu

Sevdiğiniz bir türküyü bağlamayla çalmak mı, söylerken kendinize eşlik etmek mi istiyorsunuz? Foni Sanat’ın Kadıköy’deki bağlama eğitimine ilk kez saz tutacak öğrenciler de bir süre ara verdikten sonra yeniden başlamak isteyenler de ders bilgisi için başvurabilir.

Zühtüpaşa · Bağdat Caddesi No:18, Kadıköy

Bağlama çalan bir müzisyenin tezene ve perde tutuşu

Fotoğraf: Hidayetgoktas / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Fotoğraf kırpılmıştır.

Bağlama dersine nereden başlamalı?

İlk görüşmeye sevdiğiniz bir türkünün adını ya da bir kaydını getirebilirsiniz. Melodiyi tek başına çalmak ile söze eşlik etmek farklı çalışma gerektirir. Elinizde bağlama varsa sapının kısa mı uzun mu olduğunu söyleyin; bilmiyorsanız fotoğrafını göstermeniz yeterli.

İlk kez saz tutuyorsanız

İlk hedef bütün bir türküyü bitirmek değil, aynı telden art arda birkaç temiz ses almak olabilir. Tekneyi dizinizde dengelemek, sapı sıkmadan tutmak ve tezene ile tele kontrollü dokunmak buna zemin hazırlar.

Ara verdikten sonra dönüyorsanız

Hatırladığınız bir ezgiyi yavaşça çalın. Nerede durduğunuza dikkat edin: perdeyi bulmak mı zor, yoksa sağ el vuruşu mu aksıyor? Bu ayrım, zaten bildiğiniz yerleri baştan çalışmak yerine bir sonraki egzersizi seçmenize yardım eder.

Türkü söylerken eşlik edecekseniz

Ezginin ilk cümlesini önce mırıldanın ve vuruşları sayın. Sonra aynı cümleyi sözsüz çalın. Sözü ve çalgıyı birleştirirken sesinizin girdiği hece ile tezenenin vuruşunu eşleştirmek iyi bir başlangıçtır.

Kısa sap mı, uzun sap mı?

Kısa sap bağlamada saptaki erişim mesafesi daha kısadır. Uzun sap bağlamada uzun klavye üzerinde farklı konumlarda çalışma imkânı vardır. Sap boyu ile düzen aynı şey değildir: sap boyu çalgının yapısını, düzen ise tel gruplarının birbirine göre nasıl akort edildiğini anlatır.

İki tür arasında karar verirken yalnızca “hangisi kolay?” diye sormayın. Dinlediğiniz icrada hangi tınıyı seviyorsunuz? Otururken tekneyi rahatça dengeleyebiliyor, ilk perdelere uzanırken omzunuzu gevşek tutabiliyor musunuz? Elinizde çalınabilir bir bağlama varsa başka bir model satın almadan önce onu görüşmeye konu edin.

Tezeneden ilk türküye: örnek bir çalışma

Tezene, tellere vurmak için kullanılan mızraptır. Eliniz bir notadan diğerine geçerken ritim bozuluyorsa, bütün türküyü tekrar tekrar baştan almak yerine güçlüğü parçalara ayırın:

  1. Önce vuruş: Bir açık tel grubu seçin. Yavaşça dört sayarken her sayıda bir vuruş yapın; seslerin arası ve şiddeti birbirine yakın mı dinleyin.
  2. Sonra perde: Aynı ritimde iki komşu perde arasında geçin. Bir ses boğuksa hızlanmadan önce parmağınızı kaldırıp yeniden yerleştirin.
  3. Sonra ezgi: Seçtiğiniz türkünün yalnızca ilk kısa cümlesini mırıldanın. Nefes aldığınız yeri belirleyip cümleyi bağlamada ağır tempoyla deneyin.

Evdeki tekrarın sonunda hâlâ takıldığınız tek bir geçişi not edin. Sonraki derste “türküyü yapamadım” yerine o iki sesi göstermeniz, üzerinde çalışılacak noktayı belirginleştirir.

Bağlama çalmaya başlarken: üç uygulamalı rehber

Bağlama eğitimi hakkında sık sorulan sorular

Saz sözcüğü birden fazla çalgı için kullanılabilir. Günlük dilde ise çoğu zaman bağlama kastedilir. Foni Sanat’ta bu sayfada anlatılan eğitim bağlama içindir.

Ders programını birlikte netleştirelim

İlk görüşme için daha önce saz çalıp çalmadığınızı, öğrenmek istediğiniz bir türküyü ve size uygun günleri yazın. İlk çalgınızı seçme aşamasındaysanız bunu da belirtin. Ücret, eğitmen uygunluğu ve ders saatleri görüşmede netleşir.

Adres ve harita için iletişim bilgilerine, diğer branşlar için müzik ve sahne sanatları eğitimlerine bakabilirsiniz.