Majör Dizi Nedir?
Bu yazıda majör dizi, Batı tonal müziği ve oktavın 12 eşit yarım sese bölündüğü eşit aralıklı sistem bağlamında ele alınır. Dizi, bir oktav içinde yedi farklı derece içerir ve başlangıç notasının oktavdaki tekrarıyla tamamlanır. Dereceler arasındaki tam ve yarım ses sırası, dizinin nota içeriğini belirler.
On İki Eşit Aralıklı Sistemde Majör Dizi Formülü
On iki eşit aralıklı sistemde oktav 12 eşit yarım sese bölünür. İki yarım ses bir tam ses oluşturur. Bu yazıda Y ‘yarım ses’, T ‘tam ses’ anlamında kullanılır; majör dizi aşağıdaki adım düzeniyle kurulur.
On iki eşit aralıklı sistemde bir başlangıç notasından bu tam–yarım ses düzenini izlemek, o notaya dayalı majör dizinin seslerini verir. Her derece için ayrı bir harf kullanılır; gerekli diyez veya bemoller aralık düzenine göre eklenir. Bu konunun birebir ders içindeki karşılığını Kadıköy müzik kursu sayfasında görebilirsiniz.
Temel Majör Dizi Örnekleri
-
Do Majör Dizisi (C major): Do–Re–Mi–Fa–Sol–La–Si–Do biçiminde yazılır ve diyez ya da bemol gerektirmez. Piyanoda bu sesler Do’dan bir sonraki Do’ya kadar beyaz tuşlara karşılık gelir.
-
Do (T) Re (T) Mi (Y) Fa (T) Sol (T) La (T) Si (Y) Do
-
-
Sol Majör Dizisi (G major): Tam ve yarım ses düzenini korumak için dizinin yedinci derecesi Fa♯ olarak yazılır. Böylece Mi–Fa♯ aralığı tam, Fa♯–Sol aralığı yarım sestir. İlgili pratik ayrıntılar: Minör Dizi Nedir? Minör Dizi Formülü ve Örnekleri.
-
Sol (T) La (T) Si (Y) Do (T) Re (T) Mi (T) Fa♯ (Y) Sol
-
-
Fa Majör Dizisi (F Major): Formülü Fa notasından başlattığımızda ise üçüncü aralığı yarım ses yapmak için Si notasını yarım ses pesleştirmemiz (bemol yapmamız) gerekir:
-
Fa (T) Sol (T) La (Y) Si♭ (T) Do (T) Re (T) Mi (Y) Fa
-
Majör Diziyi Yazarken Dört Aşamalı Denetim
Majör dizi kurarken yalnız piyano tuşlarını saymak, doğru duyulan fakat yanlış adlandırılan notalara yol açabilir. Önce kök sesten başlayarak yedi nota harfini sırayla ve her birini yalnız bir kez yazın. Re majör için iskelet Re–Mi–Fa–Sol–La–Si–Do–Re olur; diyez ve bemoller bundan sonra aralık düzenini sağlamak için eklenir. Tamamlayıcı rehber: Müzikte Dizi Nedir? Temel Dizi Türleri Nelerdir?
- Tam ve yarım ses formülünü iskeletin her komşu notasına uygulayın.
- Gerekli değiştiricileri nota adını değiştirmeden yerleştirin: Re majörde Fa diyez ve Do diyez gerekir.
- Üçüncü ile dördüncü, yedinci ile sekizinci derece arasının yarım ses olduğunu ayrıca doğrulayın.
- Diziyi çalıp eksene dönüşü dinleyin; yazılı hesapla duyulan sonucu karşılaştırın.
Bir harf adının iki kez kullanılması ve başka bir harfin atlanması, enarmonik olarak aynı tuşa basılsa bile yazım hatasına işaret edebilir. Örneğin bir dizide Fa yerine Sol bemol yazmak, derecelerin işlevini ve akorların okunmasını zorlaştırabilir. Son kontrol olarak derece numaralarını notaların altına ekleyin; böylece sonraki armoni çalışmasında üçlüleri doğru harf aralıklarıyla kurmak kolaylaşır.