Blue note yaklaşımını hedef ve çözülme üzerinden çalışın
Bir notayı bükmeye başlamadan önce hedef sesin sabit halini duyun ve söyleyin. Ardından aynı sese alttan yaklaşma, üstten yaklaşma ve doğrudan girme seçeneklerini ayrı kaydedin. Her denemede başlangıç noktası, hedefe ulaşma anı ve notadan çıkış yönü belli olmalıdır. Rastgele perde kayması ile bilinçli yaklaşım arasındaki fark bu üç noktada daha görünür hale gelir.
Kısa bir blues cümlesinde üçüncü dereceyi seçin. İlk turda perdeyi değiştirmeden söyleyin; ikinci turda notaya hafifçe alttan yaklaşın; üçüncü turda yaklaşımı ritmik olarak başka bir yere taşıyın. Eşliği kapatıp yalnız kaydı dinledikten sonra tekrar armoniyle karşılaştırın. Büküşün akora dönüp dönmediğini ve cümlenin devamını hazırlayıp hazırlamadığını not edin. İlgili ders programının kapsamını hedefe göre planlanan şan eğitimi sayfasında inceleyebilirsiniz.
- Hedef ses duyulmadan yalnızca kayma hareketi mi öne çıkıyor?
- Her tekrar aynı genişlikte mi bükülüyor?
- Yaklaşım ritmik vurguyla çakışıyor mu?
- Çözülme sesi, cümlenin armonik yönünü açıklıyor mu?
Başka bir turda referans notayı yalnız cümlenin başında duyun. Yaklaşımı söyledikten sonra kaydı durdurup hedef sesi yeniden çalın; aradaki farkı cent değeri vermeden “altında”, “üstünde” veya “merkezde” diye sınıflandırın. Sonra aynı yaklaşımı farklı bir akor üzerinde deneyerek büküşün işlevinin armonik çevreyle değişip değişmediğini gözlemleyin. Böylece tek bir ses hareketini ezberlemek yerine bağlama göre karar verirsiniz. Tamamlayıcı rehber: Şan Eğitimi Nedir? Birebir Dersin Temel Bileşenleri.
Teknik terim yerine işitsel sonuç kaydedin: gerilim, bekleme, çözülme veya açık uç. Bu sözlük, farklı şarkılardaki blue note kullanımını kendi bağlamı içinde karşılaştırmanızı kolaylaştırır. Benzer soruyu ele alan yazı: Vokal Koçu Nedir, Ne İşe Yarar?
Blue note yaklaşımını hedef ve çözülmeyle duymak
Blue note, eşit aralıklı sistemde tek bir “yanlış” tuşa basmak gibi düşünülmemelidir. Blues ve caz yorumunda özellikle üçüncü, beşinci ve yedinci dereceler çevresindeki perde bükmeleri; armoni, melodi yönü, tempo ve yorum geleneğine göre farklılaşabilir. Bu nedenle akort göstergesindeki sabit değere bakmak stilistik hareketi açıklamaz.
- Seçilen kayıtta yaklaşma notasını, en belirgin perdeyi ve çözülme notasını ayrı işaretleyin.
- Aynı cümleyi önce piyanodaki eşit aralıklı notalarla, sonra kayıttaki bükülme yönünü taklit ederek mırıldanın ve iki sürümü karşılaştırın.
- Altındaki akor değiştiğinde aynı perde hareketinin nasıl farklı duyulduğunu dinleyin.
- Kısa süslemeyi uzun portamento ile karıştırmamak için hareketin süresini not edin.
Transkripsiyon yaklaşık perde oku, yön ve süreyle yazılabilir; tek bir nota adı bütün ayrıntıyı karşılamayabilir. Amaç her notayı bükmek değil, seçilen yorumdaki gerilim ve çözülmeyi duymaktır. Başka bir şarkıcının tınısını veya fiziksel hareketini zorla kopyalamak yerine kayıt, armoni ve kendi rahat ses bölgesi birlikte değerlendirilmelidir.
Bir blue note çalışması için önce tek bir referans kaydı seçilip hareket üç parçaya ayrılabilir: yaklaşma, en gergin an ve çözülme. Öğrenci bu rotayı önce mırıldanır, sonra sözlü cümleye taşır ve alttaki akoru değiştirerek yeniden dinler. Farklı yorumlar ancak bu ilk rota anlaşılınca karşılaştırılır; böylece perde bükümü rastgele bir süs değil, armonik bağlama bağlı bir karar olur.